Khi kỹ sư bảo trì hỏi "máy này rung bao nhiêu là bình thường?", câu trả lời nằm trong hai bộ tiêu chuẩn ISO quan trọng nhất: ISO 10816 (đang được thay thế dần) và ISO 20816 (mới, đang được áp dụng rộng rãi). Hiểu đúng hai tiêu chuẩn này giúp kỹ sư đặt ngưỡng cảnh báo đúng, tránh dừng máy không cần thiết và không bỏ sót lỗi nguy hiểm.
ISO 10816 — Tiêu chuẩn đo tại thân máy (non-rotating parts)
ISO 10816 đo vận tốc rung RMS (mm/s) tại vỏ máy, ổ đỡ và thân không quay (bearing housing, machine casing). Đây là cách đo dễ thực hiện nhất với cảm biến gắn ngoài, không cần tiếp cận trục quay.
ISO 10816 gồm nhiều Part theo loại máy:
| Part | Loại máy |
|---|---|
| ISO 10816-1 | Hướng dẫn chung |
| ISO 10816-2 | Turbine hơi và máy phát lớn trên nền cứng |
| ISO 10816-3 | Máy công nghiệp 15 kW – 15 MW |
| ISO 10816-6 | Máy công suất > 100 kW, tốc độ thay đổi |
| ISO 10816-7 | Bơm ly tâm và trục liền |
ISO 20816 — Bộ tiêu chuẩn thay thế hiện đại
ISO 20816 là phiên bản cập nhật và mở rộng của ISO 10816, được phát triển từ 2016 trở đi. Khác biệt chính:
- Bổ sung đo rung trên trục quay (shaft vibration bằng cảm biến tiệm cận), không chỉ thân máy
- Phân loại máy chi tiết hơn, ngưỡng cập nhật dựa trên dữ liệu thực tế hiện đại
- Cấu trúc Part tương tự 10816 nhưng đánh số từ 20816-1 trở đi
- ISO 20816-3 thay thế 10816-3 cho máy công nghiệp chung; ISO 20816-21 cho turbine gió
Đại lượng đo và đơn vị
| Đại lượng | Đơn vị | Ứng dụng chính |
|---|---|---|
| Vận tốc rung RMS | mm/s | Phân vùng tình trạng tổng thể (A/B/C/D) |
| Gia tốc | m/s² hoặc g | Chẩn đoán lỗi ổ bi tần số cao |
| Displacement | µm hoặc mm | Shaft relative vibration (trục quay) |
Áp dụng thực tế tại Việt Nam
Các dự án EPC, nhà máy điện (EVN, BOT) và O&G (PVN, PTSC) thường tham chiếu ISO 10816 hoặc ISO 20816 trong tài liệu kỹ thuật và vận hành. Kỹ sư bảo trì cần:
- Xác định loại máy → chọn đúng Part (ISO 10816-3 cho motor/quạt/bơm công nghiệp, ISO 10816-7 cho bơm ly tâm, v.v.)
- Tra ngưỡng vùng A/B/C/D theo công suất và tốc độ trong bảng tiêu chuẩn
- Đặt Alert tại biên B/C, Trip tại biên C/D
- Đo bằng cảm biến tại đúng vị trí bearing housing theo hướng radial và axial
Để mua HS-420 đáp ứng tiêu chuẩn này, liên hệ Fast Group Engineering — nhà phân phối Hansford Sensors Việt Nam cung cấp đủ: C/O Anh Quốc, ATEX cert, datasheet gốc và bộ hồ sơ vendor qualification trong 24–48 giờ làm việc.
Cần báo giá hoặc tư vấn kỹ thuật?
Fast Group Engineering – Fast Group Co., Ltd — Nhà phân phối chính thức Hansford Sensors tại Việt Nam (MST: 0315555189).
Kho TPHCM & Vũng Tàu · Báo giá trong 24 giờ · C/O Anh Quốc · ATEX cert · Hóa đơn VAT đỏ
Câu hỏi thường gặp
ISO 10816 hay ISO 20816 nên dùng cho máy bơm mới?
Cho máy bơm mới, ưu tiên ISO 20816 vì cập nhật hơn. ISO 20816-3 cho máy công nghiệp chung và ISO 20816-21 cho turbine gió. Nếu tài liệu thiết kế đã ghi rõ ISO 10816, dùng tiêu chuẩn đó để nhất quán.
Cảm biến rung nào đo đúng đại lượng ISO 10816/20816?
ISO 10816/20816 dùng vận tốc rung RMS (mm/s). Hansford HS-420 và HS-421I là transmitter xuất trực tiếp mm/s theo chuẩn ISO. Cảm biến IEPE HS-100 đo gia tốc, cần module xử lý để tính tích phân ra vận tốc.
ISO 10816-3 áp dụng cho loại máy nào?
ISO 10816-3 áp dụng cho máy công nghiệp có công suất 15 kW đến 15 MW, bao gồm motor điện, bơm, quạt, máy nén không phải máy hơi, cùm kết trực tiếp trên nền cứng hoặc mềm.
Có thể dùng HS-620 để kiểm tra nhanh theo ISO 10816 không?
Có. HS-620 đo vận tốc rung mm/s RMS — đúng đại lượng ISO 10816. Dùng HS-620 cho walk-around screening: đo nhanh tại bearing housing, so sánh với ngưỡng phân vùng tương ứng loại máy.
Mua cảm biến Hansford Sensors chính hãng tại Việt Nam ở đâu?
Fast Group Engineering – Fast Group Co., Ltd (MST: 0315555189) là nhà phân phối chính thức và duy nhất được Hansford Sensors UK ủy quyền tại Việt Nam. Kho sẵn tại TPHCM (150/41 Nguyễn Cư Trinh, Q.1) và Vũng Tàu (51 Lê Văn Lộc). Giao hàng trong ngày tại TPHCM và Vũng Tàu, 2–3 ngày toàn quốc. Đầy đủ C/O Anh Quốc, C/Q, ATEX cert, hóa đơn VAT đỏ. Hotline: 0938 888 958 · Email: sales@hansford.vn